Saç tökülməsinə yalnız irsi meyl və ya yaşlanma deyil, eyni zamanda bir çox gözlənilməz faktorlar da təsir göstərə bilər.
Yurd.Media xəbər verir ki, saçınızın sağlamlığına dəqiq olaraq hansı amillərin təsir etdiyini müəyyən etsəniz, bu səbəblərin bir qismini aradan qaldırmaq mümkündür.
1. Balanssız qidalanma və vitamin çatışmazlığı
Dermatoloq Zeyn Obaci bildirir ki, dəmir, sink, biotin və zülal saçların sağlam inkişafı üçün əvəzolunmazdır. Sərt pəhrizlər orqanizmi bu zəruri qida maddələrindən məhrum edərək saç tökülməsinə gətirib çıxara bilər.
2. Həddindən artıq A vitamini
A vitamini saçın böyüməsini stimullaşdırsa da, retinol formasında çox miqdarda qəbul edilməsi əks nəticə verə bilər.
Cərrah Maykl Meyanın fikrincə, bu hal saçların böyümə mərhələsini vaxtından əvvəl başa çatdırmasına və tökülmənin sürətlənməsinə gətirib çıxarır.
3. Şəkərli içkilər
2023-cü ildə həyata keçirilən bir tədqiqat göstərdi ki, şəkərli içkilər qəbul edən kişilərdə saç tökülməsi riski 30 faiz daha yüksəkdir. Tədqiqatçılar bu vəziyyətin qandakı şəkər səviyyəsinin yüksəlməsi ilə bağlı olduğunu ehtimal edirlər.
4. Dəriyə doldurucu inyeksiyalar
Toksikoloq Kelli Conson-Arborun bildirdiyinə görə, doldurucular qan damarlarını sıxaraq saç follikullarına qan təchizatını əngəlləyə bilər. Bu tip saç itkisi adətən müvəqqəti xarakter daşıyır və bir neçə ay ərzində öz-özünə keçir.
5. Emosional və ya fiziki stress
Güclü stresli hallar, emosional zərbələr və ya fiziki zədələr saçların təbii böyümə tsiklini poza bilər və müvəqqəti tökülməyə yol aça bilər. Bu hal tibbdə telogen effluvium (telogen keçəllik) adı ilə tanınır.
6. Dərmanların yan təsirləri
Kimyaterapiya preparatları, antidepresanlar, beta-blokatorlar və hormonal dərmanlar kimi müəyyən medikamentlər saçın böyümə dövrünü pozaraq tökülmə prosesinə səbəb ola bilər.
7. Sıx saç düzümü
Sıx at quyruğu, hörüklər və ya saç uzatmaları nəticəsində yaranan həddindən artıq dartılma dartma alopesiyasına gətirib çıxara bilər – follikulların davamlı gərginliyə məruz qalması ilə saç itkisi baş verir.
8. Quru şampunların həddindən artıq istifadəsi
Trixoloq Hanna Qabaardi vurğulayır ki, quru şampunun çox tez-tez tətbiqi məsamələri tıxaya və saç follikullarına ziyan vura bilər, bu isə saçın böyüməsini yavaşladır.
9. Saçların kimyəvi müalicəsi
Kimyəvi düzləşdirmə və digər aqressiv prosedurlar yalnız saç tökülməsinə deyil, eyni zamanda ekzema, yanıq və baş dərisində ağrıya da səbəb ola bilər.
10. Ağır metallarla zəhərlənmə
Nadir hallarda saç tökülməsi talium və ya arsen kimi ağır metallarla zəhərlənmənin göstəricisi ola bilər. Bu vəziyyət ətraflarda uyuşma və qarışıqlıq kimi əlavə simptomlarla müşayiət olunur.
11. Mövsüm dəyişikliyi
Bir çox insanda payız və qış aylarında saç tökülməsinin artdığı müşahidə olunur. Bu, baş dərisini ultrabənövşəyi şüalardan qoruyan saçların soyuq dövrlərdə daha sıx böyüyən saçlara yer vermək üçün töküldüyü təbii tsikllə izah edilir. Quru hava da saçların qırılmasına səbəb ola bilər.
12. Hormonal dəyişikliklər və otoimmun xəstəliklər
Hormonal dalğalanmalar (hamiləlik, menopoz, polikistik yumurtalıq sindromu) və otoimmün xəstəliklər (məsələn, alopesiya areata) saç follikullarına təsir edərək tökülməyə yol aça bilər. Bu cür hallarda mütləq mütəxəssis həkimə müraciət etmək lazımdır.
Hormonal sağlamlıq üzrə mütəxəssislə konsultasiya əsas səbəbləri aşkar etməyə və saç tökülməsi ilə bağlı dəyişiklikləri idarə etməyə kömək edə bilər.
