Süni intellekt

Süni intellektlə qanunsuz video hazırlayıb yaymağa görə 3-7 min manat cərimələr tətbiq olunacaq.

Yurd.Media xəbər verir ki, bu məsələ Milli Məclisin bugünkü iclasında müzakirə olunan Cinayət-Prosesual Məcəllədə dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsində öz əksini tapıb.

Qanun layihəsinə əsasən, şəxsin razılığı olmadan, onun görüntüsündən və ya səsindən istifadə etməklə süni intellekt texnologiyaları, habelə xüsusi proqram təminatları vasitəsilə reallığı əks etdirməyən foto, video və ya audio materialları hazırlama və ya həmin materialları mediada, kütləvi etdirildiyi halda internet nümayiş informasiya ehtiyatlarında və ya informasiya-telekommunikasiya şəbəkələrində yayma 3000 manatdan 7000 manatadək miqdarda cərimə və ya 360 saatdan 480 saatadək ictimai işlər və ya 3 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya eyni müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılacaq.

Eyni əməllər bir qrup şəxs və ya qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə, iki və ya daha çox şəxsə qarşı törədildikdə, şəxsin şərəf və ləyaqətini ləkələmək və ya onu nüfuzdan salmaq məqsədilə törədildikdə, zərərçəkmiş şəxsin xidməti vəzifəsini və ya ictimai borcunu yerinə yetirməsi ilə əlaqədar onun özü və ya yaxın qohumlarına qarşı törədildikdə 3 ildən 5 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılacaq.

Qanun layihəsinə əsasən, ictimai-xüsusi ittiham qaydasında cinayət təqibi zərər çəkmiş şəxsin şikayəti əsasında və prokurorun təşəbbüsü ilə yuxarıda göstərilən cinayətlərə görə də həyata keçiriləcək.

Mövcud qanunvericiliyə görə, ictimai-xüsusi ittiham qaydasında cinayət təqibi zərər çəkmiş şəxsin şikayəti olmadan prokuror tərəfindən yalnız aşağıdakı hallarda başlanıla bilər:

törədilmiş cinayət dövlətin və ya cəmiyyətin mənafeyinə toxunduqda;

cinayət hakimiyyət nümayəndəsi və ya dövlət orqanlarının digər vəzifəli şəxsləri tərəfindən, yaxud onlara qarşı törədildikdə;

cinayət hamilə vəziyyətdə olan qadın, qoca və köməksiz vəziyyətdə olan şəxs barəsində törədildikdə;

cinayət hədə-qorxu, məcburiyyət təsiri altında və ya onu törətmiş şəxsdən asılı vəziyyətdə olan digər şəxs barəsində törədildikdə;

cinayət fəaliyyət qabiliyyəti olmayan və ya cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyə imkan verən yaş həddinə çatmamış şəxs tərəfindən və ya ona qarşı törədildikdə.

Son illərdə süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı dünyanın bir çox ölkəsində olduğu kimi Azərbaycanda da yeni imkanlar və çağırışlar yaradıb. Bir tərəfdən bu texnologiya iş prosesini asanlaşdırır və informasiyaya çıxışı sürətləndirir, digər tərəfdən isə yanlış məlumatların yayılması üçün yeni vasitəyə çevrilə bilir. Məhz bu səbəbdən süni intellektdən necə və hansı məqsədlərlə istifadə olunması məsələsi getdikcə daha çox müzakirə olunur.

Mövzu ilə bağlı Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının idarə heyətinin sədri, kibertəhlükəsizlik üzrə ekspert Elvin Abbasov Yurd.Media-ya bildirib ki, bu texnologiya sadəcə bir qrup mütəxəssisin aləti deyil, gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrildiyi üçün onun təsirləri həm istifadəçilərdən, həm də texnologiyadan uzaq duran vətəndaşlardan yan keçmir:

"Tələbələr və tədqiqatçılar mürəkkəb məlumatların analizi və öyrənmə prosesinin fərdiləşdirilməsi üçün, biznes sektoru isə müştəri xidmətlərinin avtomatlaşdırılması və iqtisadi proqnozlaşdırma üçün bu texnologiyadan faydalana bilər. Digər tərəfdən isə bədniyyətli şəxslər süni intellekt vasitəsilə daha inandırıcı fişinq hücumları hazırlayıb və kütləvi dezinformasiya kampaniyaları həyata keçirdiklərini göstərmək olar. Xüsusilə texnologiyadan istifadə etməyən şəxslər belə saxta xəbərlərin hədəfi ola bildiyi üçün bu məsələ fərdi deyil, milli rəqəmsal təhlükəsizlik problemidir".

kibertəhlükəsizlik üzrə ekspert Elvin Abbasov

O, qeyd edib ki, Azərbaycanda süni intellektin gələcəyi həm fərdi savadlılıq, həm də milli texnoloji strategiya ilə sıx bağlıdır:

"Azərbaycanı digər ölkələrlə müqayisə etdikdə, müsbət cəhətdən gənc əhalinin adaptasiya sürəti və dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşma səviyyəsi üstünlük təşkil edir. Mənfi cəhətdən isə qlobal texnoloji nəhənglərlə müqayisədə yerli dil modelimizin (Azərbaycan dili üzrə süni intellekt bazası) hələ inkişaf mərhələsində olması bizi xarici platformalardan asılı vəziyyətə salır ki, bu da lokal kontekstdə dezinformasiya ilə mübarizəni texniki baxımdan çətinləşdirir. Dezinformasiya və rəqəmsal manipulyasiyadan qorunmaq üçün cəmiyyətdə "tənqidi rəqəmsal təfəkkür" formalaşdırılmalı, eyni zamanda yerli süni intellekt həllərinin yaradılmasına investisiya qoyulmalıdır".

Bəs süni intellektdən dezinformasiya məqsədilə istifadə edənləri qanunla nə gözləyir?

Hüquqşünas Vamiq Şükürov bildirir ki, hələlik qanunla tənzimlənəcək qədər bir məsələ yaranmayıb:

"Araşdırma aparılsa bəlkə də süni intellektdən qeyri-qanuni məqsədlər üçün daha çox istifadə olunur. Əgər sosial sifariş olarsa, vətəndaşlar süni intellektin nəticələrinə görə daha çox narazılıq edərlərsə və bununla bağlı şantaj, insanların şəxsiyyətinin təhqir olunması eyni zamanda onların şəxsi həyatına müdaxilə olunması, nüfuzlarına ziyan vurulması halları çoxalarsa, bu zaman təbii ki, qanunda dəyişiklik olacaq. Həm İnzibati Xətalar Məcəlləsinə həm də Cinayət Məcəlləsinə bu barədə ayrıca qanun pozuntuları və onlara görə cəzalar əlavə olunacaq." -deyə o bildirib.

Hüquqşünas Vamiq Şükürov

"Bəzi dövlət qurumlarında sənədlərin hələ də kağız formatında olması, qurumdaxili fəaliyyət hesab olunması, məlumatların pərakəndə və fərdi standartlarla saxlanılması gələcəkdə bizim üçün çox vacib olan verilənlər hövzəsinin, yəni "date lake"in yaradılmasını əngəlləyən məsələlərdəndir".

Yurd.Media xəbər verir ki, bunu rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə bu gün keçirilmiş "Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası" adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə bildirib.

"Əgər vətəndaşın övladı doğulurdusa, əvvəlcə o, tibb müəssisəsinə yaxınlaşır, hətta orada proseslər rəqəmsallaşmışdısa belə ondan arayışı alır, sonradan Ədliyyə Nazirliyinə o arayışı fiziki şəkildə təqdim edir, nazirlik doğum şəhadətnaməni ona verirdi. Doğum şəhadətnaməsini götürdükdən sonra, - o da rəqəmsallaşmışdı, - vətəndaş fiziki şəkildə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna müraciət edirdi, ona müavinət təqdim edilirdi və bununla yanaşı, o, sənədini Daxili İşlər Nazirliyinə təqdim edərək şəxsiyyət vəsiqəsi alırdı.

Bu gün vətəndaşın övladı doğulduqda klinika artıq bu barədə məlumatı sistemə daxil edən kimi sistem məlumatları birbaşa Ədliyyə Nazirliyinə ötürür. Nazirlik həmin sistem vasitəsilə vətəndaşı məlumatlandırır ki, siz övladınıza ad verməyi elektron şəkildə təmin edə bilərsiniz. Hətta soyad seçimi imkanları da verir. Təbii ki, əgər o soyad bizim soyadlar siyahısında varsa. Beləliklə də bu məlumat avtomatik şəkildə, artıq proaktiv şəkildə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ötürülür. Müavinət vətəndaşın müraciəti olmadan müəyyən edilir, təyin edilir və onun kartına köçürülür", - deyə o qeyd edib.

"Beləliklə, növbəti mərhələdə şəxsiyyət vəsiqəsinin alınması da təmin edilir. Cənab Prezident, biz həmçinin digər həyat hadisələrinə münasibətdə bəzilərini artıq tamamlamışıq, bəzilərində işlər davam edir və Sizin verdiyiniz tapşırığa uyğun olaraq mən əminəm ki, koordinasiyalı şəkildə həmkar nazirliklərlə bu prosesi daha da irəlilədə biləcəyik", - deyə nazir əlavə edib.

Nazirin sözlərinə görə, hazırda qarşıda bəlli çağırışlar var: "Bəzi dövlət qurumlarında sənədlərin hələ də kağız formatında olması, qurumdaxili fəaliyyət hesab olunması, ümumiyyətlə, rəqəmsallaşmanın bəzi hallarda prioritetləşdirilməməsi, məlumatların pərakəndə və fərdi standartlarla saxlanılması gələcəkdə bizim üçün çox vacib olan verilənlər hövzəsinin, yəni "date lake"in yaradılmasını əngəlləyən məsələlərdəndir ki, "date lake"in və verilənlər bazasının olması bizim süni intellektdən nə qədər səmərəli istifadə edib-etməyəcəyimizi müəyyənləşdirən əsas amillərdən biridir.

Xidmətlər bir pəncərə üzərindən olmasa, yəni "mygov" olmasa, praktik şəkildə, fərdi şəkildə olan aplikasiyalar vasitəsilə biz vətəndaşla əməli münasibətlərimizi qura bilməyəcəyik.

Müavinlərin müəyyən edilməsi çox vacib amillərdən biridir. Sadəcə, nümunə olaraq deyim ki, biz təlimlər təşkil edərkən bəzən ayrı-ayrı müavinlər iştirak edir və bunun davamlılığını biz təmin edə bilmirik. Amma bir müavinin olduğu halda biz həm süni intellekt, həm rəqəmsal inkişaf, eyni zamanda, kibertəhlükəsizliklə bağlı onu dünyada gedən tendensiyalarla məlumatlandıra, biliklərlə təmin edə biləcəyik".

İnkişaf etmiş bəzi ölkələrdə dövlət məmurlarının gündəlik fəaliyyətinə də süni intellekt agentləri kömək göstərir

Yurd.Media xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev "Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası" adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə deyib.

İlham Əliyev vurğulayıb ki, süni intellektin tətbiqi dövlət qurumlarında geniş vüsət almalıdır.

Prezident qeyd edib ki, bu sahədə inkişaf etmiş bəzi ölkələrdə dövlət məmurlarının gündəlik fəaliyyətinə də süni intellekt agentləri, - belə adlandırılır, - kömək göstərir:

"Çünki burada hər hansı bir qərarın düzgün olub-olmaması ilə bağlı süni intellekt təbii ki, yardımçı ola bilər. Ona görə bu sistemə də baxmaq lazımdır və rəhbər orqanlarında təmsil olunan şəxslər süni intellektdən geniş istifadə etməlidirlər.

Özəl sektora gəldikdə, burada eyni yanaşmanı təmin etmək üçün dəstək mexanizmləri işlənməlidir. Biz özəl sektora bu sahədə hansı formada daha böyük diqqət göstərilməsini təşviq edə bilərik, bu barədə də təkliflər veriləcək".

Dövlət başçısı bildirib ki, kibertəhlükəsizlik üzrə əsas hədəflər müəyyən edilməlidir:

"Bu sahə də kritik sahələrdən biridir. Biz keçən il çox mütəşəkkil və aqressiv kiberhücuma məruz qalmışıq. Biz onun mənbəyini də bilirik və lazımi tədbirlər də görülmüşdür ki, özümüzü bu ciddi problemlərdən qoruya bilək. Ona görə bu sahəyə ciddi diqqət göstərilməlidir. Bizdə artıq fəaliyyət göstərən Kibertəhlükəsizlik Mərkəzi var, onun işi daim diqqət mərkəzində olmalıdır".

Son illərdə süni intellekt (Aİ) texnologiyalarının sürətli inkişafı qlobal maliyyə sektorunda köklü dəyişikliklərə səbəb olub. Bankçılıq sahəsində bu texnologiyaların tətbiqi əməliyyat xərclərinin azaldılması, müştəri təcrübəsinin yaxşılaşdırılması, risklərin daha dəqiq qiymətləndirilməsi və fırıldaqçılıq hallarının qarşısının alınması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan bank sektoru da qlobal rəqəmsallaşma trendlərindən kənarda qalmır. Bunu nəzərə alaraq Yurd.Media Azərbaycan banklarında süni intellekt texnologiyalarının tətbiq istiqamətlərini araşdırıb.

"İlk rəqəmsal bankın əsasında süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi dayanır"

"Kapital Bank"ın ASC-nin İctimaiyyətlə əlaqələr üzrə proses sahibi Arzu Əliyeva sorğumuza cavab olaraq qeyd edib ki, "Birbank" Azərbaycanın ilk rəqəmsal bankıdır, rəqəmsallaşmanın əsasında isə məhz süni intellekt əsaslı texnologiyaların tətbiqi dayanır:

"Bankımızda bu texnologiyalar bir çox istiqamətlərdə tətbiq edilir. Xüsusən də bank əməliyyatlarının avtomatlaşdırılması, proseslərin effektivliyinin optimallaşdırılması, müştərilərimizə rahat, sürətli və unikal həllər təqdim etməkdə məhz bu texnologiyadan istifadə edilir. Hətta bu texnologiyaların istifadəsinə görə bankımız 2024-cü ildə dünyanın nüfuzlu maliyyə jurnallarından biri olan “Global Finance” tərəfindən “Süni intellektin rəqəmsal transformasiyada ən yaxşı istifadəsi” mükafatına layiq görülüb".

Arzu Əliyeva müştəri sorğularının cavablandırılması üçün istifadə edilən süni intellekt əsaslı texnologiya ilə tətbiq edilən layihəni qeyd edərək bildirib ki, hazırda bankın Əlaqə Mərkəzinə (196) edilən zənglər xüsusi təlimlənmiş nitqdən-mətnə (STT) modeli ilə emal edərək müştəri sorğularını avtomatik cavablandırır, ehtiyac olduğu halda isə operatora yönəldir:

"Bu texnologiyalar müştərilərimizin səsli sorğularını mətnə çevirərək zənglə edilən müraciətləri daha rahat idarə etməyə imkan yaradır və ya əksinə mətn əsaslı cavabları səsli cavablar kimi təqdim edir. Hazırda bu texnologiyaların tətbiqi nəticəsində bankımızın Əlaqə Mərkəzində xidmət sürəti bir neçə dəqiqədən bir neçə saniyəyə qədər azalıb".

"Kapital Bank"ın ASC-nin İctimaiyyətlə əlaqələr üzrə proses sahibi Arzu Əliyeva

"Kapital Bank"ın ASC sözçüsü həmçinin qeyd edib ki, "Birbank" mobil tətbiqi daxilində təqdim olunan Çat texnologiyasında isə müştərilərin davranışlarına və sorğularına uyğun olaraq cavablar təqdim edən sistem mövcuddur:

"Bu sistem müştərilərin suallarını və ehtiyaclarını təhlil edərək onları ən uyğun cavablar və həllərlə təmin edir. Hazırda bankımızda bu texnologiyanın daha da təkmilləşdirilməsi istiqamətində işlər gedir. Yaxın zamanda biz müştərilərimizə daha effektiv şəkildə dəstək ola biləcəyik ki, bununla da müştərilərimiz insan köməyinə ehtiyac olmadan, növbə gözləmədən, vəsait itirmədən suallarına daha rahat və sürətli şəkildə cavab ala biləcəklər.

"Süni intellekt məqsəd deyil, daha səmərəli bankçılıq üçün vasitədir"

"AccessBank"dan isə Yurd.Media-nın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, süni intellekt texnologiyalarına yanaşma mərhələli və praktik faydaya əsaslanır. Bankda AI həlləri əsasən aşağıdakı istiqamətlərdə tətbiq olunur:

· Məlumatların analizi və qərar dəstəyi: Böyük həcmli məlumatların təhlili, davranış modellərinin müəyyənləşdirilməsi və daxili analitik hesabatların hazırlanmasında süni intellekt alətləri tətbiq olunur.

· Media və kommunikasiya analitikası: Neurotime ilə əməkdaşlıq çərçivəsində bankın media mühitindəki görünürlüyü, brend haqqında məlumat axını və kommunikasiya effektivliyi AI əsaslı platformalar vasitəsilə təhlil edilir. Bu, daha çevik və ölçülə bilən kommunikasiya qərarlarının verilməsinə imkan yaradır.

"Ümumilikdə, süni intellekt AccessBank-da əməliyyatların sürətləndirilməsi, keyfiyyətin artırılması və insan faktorunu tamamlayan ağıllı dəstək mexanizmi kimi tətbiq olunur", - bankldan bildirilib.

Həmçinin qeyd olunub ki, 2026-cı il üçün AccessBank-ın strateji baxışında süni intellekt texnologiyalarının istifadəsinin genişləndirilməsi mühüm yer tutur:

"Planlarımız aşağıdakı əsas istiqamətləri əhatə edir:

- Daha dərin analitika və proqnozlaşdırma. Risklərin daha erkən mərhələdə müəyyənləşdirilməsi, müştəri ehtiyaclarının proqnozlaşdırılması və məhsul təkliflərinin fərdiləşdirilməsi.

- Omnikanal müştəri təcrübəsi. Müştərinin bankla təmasda olduğu bütün kanallarda (rəqəmsal, çağrı mərkəzi, filial) vahid və ağıllı AI dəstəyi ilə daha rahat təcrübənin formalaşdırılması.

- Daxili proseslərin avtomatlaşdırılması. Hesabatlılıq, sənəd dövriyyəsi və əməliyyat proseslərində AI əsaslı avtomatlaşdırmanın genişləndirilməsi.

- Strateji tərəfdaşlıqların inkişafı. Neurotime kimi yerli texnologiya tərəfdaşları ilə əməkdaşlıq edərək bank sektoruna uyğun, təhlükəsiz və tənzimləyici tələblərə cavab verən AI həllərinin inkişafı".

Bildirilib ki, "AccessBank" üçün süni intellekt məqsəd deyil, daha səmərəli bankçılıq, daha yaxşı müştəri təcrübəsi və davamlı inkişaf üçün vasitədir:

"2026-cı il bu yanaşmanın daha sistemli və genişmiqyaslı tətbiqi baxımından əhəmiyyətli mərhələ olacaq".

"Əsas prioritet süni intellektin məsuliyyətli, etik və tənzimləyici tələblərə uyğun şəkildə tətbiq edilməsidir"

"Yelo Bank"dan Yurd.Media-nın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, Bankda süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi müştəri təcrübəsinin yaxşılaşdırılması, əməliyyatların optimallaşdırılması və risklərin daha effektiv idarə olunması kimi əsas istiqamətlərdə nəzərdə tutulur:

"Hazırda bu sahədə ilkin addımlar atılmış, strateji yanaşma formalaşdırılmış və davamlı inkişaf üçün zəruri infrastruktur qurulmaqdadır. Bank üçün əsas prioritet süni intellektin məsuliyyətli, etik və tənzimləyici tələblərə uyğun şəkildə tətbiq edilməsidir".

Bu il "Yelo Bank" süni intellekt sahəsində mövcud təşəbbüsləri daha da inkişaf etdirməyi hədəfləyir:

"Bu prosesdə əsas diqqət müştəri yönümlü həllərin genişləndirilməsinə, risklərin daha çevik idarə olunmasına və beynəlxalq standartlara uyğun kompetensiyaların gücləndirilməsinə yönələcək. Bankın yanaşması mərhələli, məsuliyyətli və uzunmüddətli inkişafı təmin etməyə əsaslanır".

"Bankda süni intellektə dair vəzifələr yaradılıb"

Yurd.Media-nın sorğusuna cavab olaraq “Unibank”dan bildirildi ki, hazırda Bankın Marketinq Departamenti, Müştəri Xidmətləri, Əlaqə Mərkəzi və digər istiqamətlərdə Aİ-dən istifadə edilir:

"Bundan başqa, Bankda Aİ-yə dair vəzifələr yaradılıb ki, onların da  əsas məqsədi süni intellektin digər istiqamətlərinə (Risklərin idarə edilməsi, Proseslərin idarə edilməsi, Biznes) tətbiqidir”.

Keçmiş rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Əli Abbasov Elm və Təhsil Nazirliyinin İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun baş direktoru vəzifəsindən azad edilib. 

Yurd.Media-nın məlumatına görə, Əli Abbasov İdarəetmə Sistemləri İnstitutu ilə Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu ləğv edilərək, onların bazasında yaradılan vahid Riyaziyyat İnstitutunda heç bir rəhbər vəzifəyə təyin olunmayıb. 

O, bir həftədir vəzifəsiz qalsa da, İdarəetmə Sistemləri İnstitutuna gedib-gəlir.

"Qaynarinfo"-nun əldə etdiyi məlumata görə, qarşıdakı günlərdə akademik Əli Abbasov süni intellektin nəzəri və tətbiqi sahəsində yaradılacaq vəzifədə fəaliyyət başlayacaq.

Qeyd edək ki, bu ilin yanvar ayının 1-dən sabiq təhsil naziri Misir Mərdanov Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru vəzifəsini itirib.

Onu da qeyd edək ki, Əli Abbasovun 1953-cü ildə dünyaya gəlib və 73 yaşı var.

Azərbaycanın hədəflərindən biri də regional Süni Zəka qovşağına, IT mərkəzinə çevrilməkdir və hesab edirəm ki, bizim buna nail olmaq üçün potensialımız var.

Yurd.Media xəbər verir ki, bu fikri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yanvarın 5-də yerli televiziya kanallarına müsahibəsində bildirib.

Azərbaycanın tərəfdaşlarla məlumat mərkəzlərinin yaradılması üzərində çalışdığını qeyd edən dövlətimizin başçısı bildirib: “Kibertəhlükəsizlik mərkəzinin yaradılması, mütəxəssislərimizin təlimi ilə bağlı planlarımız və artıq icra olunmuş layihələrimiz var - biz bir çox mütəxəssislərimizi xaricə təlimlərə göndəririk və eyni zamanda, Azərbaycanda təlimlər təşkil edirik - hədəfimiz, bağlılıqla yanaşı, Süni Zəka və IT üçün bir haba çevrilməkdir. Potensial mövcuddur. Güclü siyasi iradə mövcuddur. Əlbəttə ki, biz Amerika şirkətlərini əsas tərəfdaşlarımız hesab edirik”.

Türkiyədə süni intellektlə 13 seriyalıq cizgi filmi hazırlanıb.

Yurd.Media xəbər verir ki, “Oyun Ovçuları” adlı cizgi filmi TRT Avaz telekanalında tamaşaçılara təqdim edilib.

Layihə çərçivəsində 18 min vizual material və 60 min saniyəlik video məzmun hazırlanıb. Bu cizgi filmi süni intellekti sadəcə texniki vasitə kimi deyil, insan zəkası və yaradıcılığı ilə birlikdə işləyən bir yaradıcı tərəfdaş kimi təqdim edir.

Cizgi filmi 13 seriyadan ibarətdir. İstehsal prosesi insan nəzarəti altında aparılıb və geniş məlumat emalı ilə dizayn mərhələlərini əhatə edib. Yekun montajda istifadə edilən təxminən 2 400 səhnə üçün müxtəlif variantlar və düzəlişlər nəzərə alınmaqla 18 minə yaxın vizual hazırlanıb.

Ekranda nümayiş olunan 3 900 saniyəlik yekun məzmunu əldə etmək üçün sınaq və alternativlər də daxil olmaqla ümumilikdə 60 min saniyəlik süni intellekt dəstəkli video istehsal edilib. Bu prosesdə 10-dan çox fərqli süni intellekt sistemi bir-biri ilə əlaqəli şəkildə istifadə olunub.

Hadisələr Göbəklitəpə, Orxon Abidələri, İssıkul və Türkistana qədər uzanan geniş coğrafiyada cərəyan edir. Macəranın mərkəzində hər biri fərqli dəyəri təmsil edən beş uşaq və onlara yol göstərən müdrik Börü dayanır.

Filmdə müxtəlif personajlar var onlardan , Yiğit Alp qrup lideridir. Hadisələrə rassional yanaşan, çətin anlarda birləşdirici rol oynayan və “son sözü demək yox, doğru qərarı vermək” prinsipinə sadiqdir.

Digər personaj olan, Tomris, cəsarət və güclü intuisiya simvoludur. Qarşısına çıxan çətinliklərdən çəkinməyən, mübarizə ruhlu bir obrazdır.

Sancar isə, qrupun ən ağıllı üzvüdür. Elmi biliklərə, analizə və məntiqə əsaslanaraq problemləri həll edir.

Digər personaj Umay, mərhəmət və tarazlığın təcəssümüdür. Təbiətə və ətraf aləmə canlı varlıq kimi yanaşan, qrupun ən həssas üzvüdür.

İşbara adlı personaj, şənlik və səmimiyyət rəmzidir. Enerjisi, zarafatları və səmimi davranışı ilə hər zaman müsbət ovqat yaradır.

Ənənəvi türk oyunlarını və dəyərlərini, insanın idarə etdiyi və texnologiyanın ona xidmət etdiyi bir dünyada yenidən kəşf etmək istəyən tamaşaçılar üçün “Oyun Ovçuları” TRT Avaz-da yayımlanır.

Azərbaycan "Nvidia" şirkəti ilə strateji sahələrdə texnologiyaların tətbiqi üzrə birgə təşəbbüsləri müzakirə edib.

Yurd.Media xəbər verir ki, bunu rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib.

Müzakirələr R.Nəbiyevin ABŞ-yə səfəri çərçivəsində "Nvidia" şirkətinin qlobal süni intellekt təşəbbüsləri üzrə vitse-prezidenti Kalista Redmond ilə görüşdə olub.

Görüş zamanı Azərbaycan və "Nvidia" arasında əməkdaşlıq çərçivəsində suveren milli süni intellekt platformalarının qurulması və yüksək hesablama gücünə əsaslanan dövlət xidmətlərinin modernizasiyası üzrə imkanlar müzakirə edilib.

"Həmçinin suveren süni intellekt ekosisteminin əsas elementləri və iştirakçıları, startapların inkişafı, süni intellekt üzrə kadr hazırlığı və "Nvidia" texnologiyalarının strateji sahələrdə tətbiqi üzrə birgə təşəbbüslər barədə fikir mübadiləsi apardıq", - deyə nazir vurğulayıb.

Azərbaycan "OpenAI" şirkəti ilə suveren süni intellekt infrastrukturunun yaradılmasını müzakirə edib.

Yurd.Media xəbər verir ki, bunu rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib.

Müzakirələr R.Nəbiyevin ABŞ-yə səfəri çərçivəsində "OpenAI" şirkətinin tətbiqi tədqiqatlar ofisinin rəhbəri Boris Pouer ilə görüşdə olub.

"Suveren süni intellekt infrastrukturunun yaradılması, birgə innovasiya və tədqiqat təşəbbüsləri, təhsil və kadr hazırlığı, lokal tələblərə uyğunlaşdırılmış süni zəka həlləri sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri barədə fikir mübadiləsi apardıq", - deyə nazir qeyd edib.