Enerji içkilərinin yaratdığı asılılıq problemi bu məhsulların ən ciddi risk amillərindən hesab olunur.
Yurd.Media xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, kofeinin yaratdığı asılılıq və onun psixoloji nəticələri həm fiziki, həm də zehni sağlamlıq üçün əhəmiyyətli təhdid təşkil edir. Enerji içkilərinin formulasında yüksək konsentrasiyada kafein və şəkər mövcuddur ki, bu da beyindəki dopamin hormonunun səviyyəsini süni yolla yüksəldir. Bunun nəticəsində fərd qısamüddətli enerji artımı hiss etsə də, bu effekt tez bir zamanda sönür və enerji içkilərinin bədənə göstərdiyi təsir müvəqqəti xarakter daşıyır.
Mütəmadi qəbul zamanı orqanizm öz təbii enerji hasil etmə qabiliyyətini zəiflədir və enerjinin tənzimlənməsi prosesi pozğunluğa uğrayır. Bu hal enerji içkilərinin törətdiyi risklər sırasında ən uzunmüddətli zərərə malik olanıdır. İnsan yuxusuzluq vəziyyəti ilə üzləşir, çünki yüksək həcmdə kafein qəbulu və onun təsirləri yuxunu tənzimləyən hormonal mexanizmlərin fəaliyyətini pozur.
Enerji içkilərinin yeniyetmələrə və gənclərə göstərdiyi təsir xüsusi narahatlıq doğurur, belə ki, bu yaş qrupunda beyin strukturları və sinir sistemi hələ formalaşma prosesindədir. Məhz bu dövrdə enerji içkilərinin sinir sisteminə göstərdiyi təzyiq daha intensiv olur və idman məşqləri zamanı bu asılılığın daha da güclənmə ehtimalı artır.
Mütəxəssislərin enerji içkilərinə dair rəyləri sübut edir ki, uzunmüddətli psixoloji fəsadlar arasında həddindən artıq əsəbilik, panik hücumlar və diqqətin konsentrasiyasının pozulması halları geniş yayılmışdır. Tibb mütəxəssisləri eyni zamanda sağlam yaşam tərzinə keçid etməyi, balanslaşdırılmış qidalanma rejimi vasitəsilə orqanizmin özünübərpa prosesinə dəstək verməyi tövsiyə edirlər.
Enerji içkilərinə alternativ olaraq nə seçmək lazımdır sualına cavab axtararkən, təbii mənşəli içkilər, orqanizm üçün faydalı enerji qaynaqları, vitamin və mineral tərkibli içkilər nəzərdən keçirilməli, həmçinin qəhvə ilə enerji içkiləri arasında müqayisəli təhlil aparılaraq təbii variantlara üstünlük verilməlidir. Enerji içkilərinin zərərli təsirləri yalnız fiziki sağlamlıqla məhdudlaşmır, düşüncə proseslərinə və emosional balansa da ciddi mənfi təsir göstərir ki, bu da onların istehlakının minimuma endirilməsini vacib edir.
Qeyd edək ki, Azərbaycan bazarında daha çox enerji içkisi satılan "Red Bull GmbH" tərəfindən istehsal edilən "Red Bull", “Yunayted Botlinq Qrup” tərəfindən istehsal edilən “Jaquar”, “Avrora” MMC və “Berg Energy” MMC tərəfindən istehsal edilən “Bizon”, “Hell Energy” Ltd müəssisəsinə məxsus, “Aztrade” MMC tərəfindən idxal edilən “Hell”, “A+Co” ASC tərəfindən istehsal edilən “Full energy” və “Pit bull”, “Moskva Brewing Company” tərəfindən istehsal edilən “Gorilla” içkiləridir.
