İnsan sinir sisteminin möhkəmlənmə prosesi həyatın ilk 2 ilində baş verir. Gələcəkdə fərdin stresə qarşı dözümlülüyünün təməli məhz bu dövrdə formalaşır.
Yurd.Media xarici elmi nəşrlərə əsasən xəbər verir ki, beyinin təşvişlə əlaqəli proqramları, körpənin sinir sisteminin öz-özünü sakitləşdirmə bacarığı avtomatik daxili tənzimləmə mexanizmi vasitəsilə idarə olunur.
Doğulduğu andan 2 yaşına qədər uşağın ətrafdakı hadisələrə qorxu hissi ilə yanaşması xarakterik xüsusiyyətdir. Hətta rahat yuxuda olan körpə belə qəflətən oyanaraq qorxub ağlaya bilər.
Soyuq mühit, tənhalıq, aclıq və müxtəlif səslər uşaqda qorxu hisslərinin yaranmasına səbəb olur. Nəticədə körpənin beyninə dünyanın təhlükəli olduğuna dair proqram yazılır. Bu proqramın formalaşmasının qarşısını almaqda ananın üzərinə böyük məsuliyyət düşür.
Körpə yalnız anasının qucağında, onun toxunuşu və səsi sayəsində rahatlıq tapır. Buna görə də ana uşağın hisslərinə həssas olmalı, onlara köklənməlidir. O, uşağın sinir sisteminin güclənməsində və stresə dözümlülükdə mühüm rol oynayan alın payının sağlam formalaşması üçün körpəni vaxtında və düzgün şəkildə sakitləşdirməli, onu dünyaya rahat adaptasiya etdirməlidir.
Əgər siz stresə dözümlü, sakit və rahat bir insanla qarşılaşırsınızsa, bu, onun həyatının ilk 2 ilinin uğurlu keçdiyinə işarədir. Belə insanların hissləri düzgün formalaşıb, böyüdükləri mühit sakit olub, anaları daim yanlarında olub və nəticədə parasimpatik sinir sistemləri mükəmməl şəkildə inkişaf edib.
Bəs ana nə etməlidir?
Körpə hər hansı bir səbəbdən narahatlıq və ya qorxu hiss edərək ağlayır, müəyyən siqnallar verir. Bu anda ana körpəni vurmaq, danlamaq, qışqırmaq, ağzını yummaq, əsəbi yelləmək və ya ağlayıb özü sakitləşəcəyini gözləyərək yaxınlaşmamaq əvəzinə tamamilə fərqli davranmalıdır. Ana sakit, rahat və gülümsər bir ifadə ilə körpəyə yaxınlaşmalı, onu qucağına alaraq bədəni ilə qorumalı, uşağın emosiyalarını paylaşmalı və xoş sözlər, musiqi, laylay və ya sadəcə səssiz toxunuşlarla onu heç bir təhlükənin gözləmədiyini bildirən siqnal ötürməlidir.
"Hər şey qaydasındadır, anan yanındadır, sən təhlükəsizlikdəsən, qorxulu heç nə yoxdur" – bu emosional mesaj uşağa çatdırılmalıdır. Bu prosesdə parasimpatik sinir sistemi sakitləşir, stress amili azalır və uşağın alın payı düzgün inkişaf edir. Bu cür böyüyən uşaq 10, 20, 30 yaşında stresli vəziyyətlə üzləşdikdə həmin sistem avtomatik olaraq işə düşərək təşviş və həyəcanı təcili yardım kimi söndürəcək.
Beləliklə, insanın təşvişli, qorxaq, həyəcanlı və ya nevrotik olub-olmaması körpəlik dövründə müəyyənləşir. Bu prosesdə uşağın böyüdüyü mühitin, ailənin və xüsusilə ananın rolu əvəzsizdir.
Qədim dövrlərdə qadınlar 2 yaşına qədər körpəni əkin-biçinə gedərkən belə kürəklərinə bağlayar, onları bu yaşa kimi əmizdirər və yatarkən qucaqlarına sıxaraq yatardılar. Ən düzgün yanaşma da məhz budur.
Bu məqamlar böyüməkdə olan uşağın sinir sisteminin güclənməsi üçün son dərəcə vacibdir. Belə uşaqlar dünyada təhlükəsiz olduqlarını şüuraltına həkk edir, əsəbləri möhkəm olur, böyüdükdə hər xırda hadisədən qorxmur, əsəbləşmir və nevroza meyilli olmurlar.
**Meta Keywords:** sinir sistemi, körpə inkişafı, stresə dözümlülük, parasimpatik sinir sistemi, ananın rolu, uşaq psixologiyası, alın payı, körpə sakitləşdirmə, təşviş, nevroz, ilk 2 il, uşaq beyni, emosional inkişaf, körpəlik dövrü
**Meta Title:** Uşağın sinir sisteminin möhkəmlənməsində ilk 2 ilin və ananın rolu
**Meta Description:** İnsanın sinir sistemi həyatın ilk 2 ilində formalaşır. Körpəlik dövründə ananın düzgün yanaşması stresə dözümlülüyün, parasimpatik sinir sisteminin və alın payının sağlam inkişafı üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
